• Sat. May 21st, 2022

    Tin Giải Trí

    Trang thông tin mới nhất 24/24

    Top Tags

    Cảm giác ‘ốm nghén’ hậu Covid-19

    Byadmin

    Jan 18, 2022
    cam giac om nghen hau covid 19

    Hà NộiChị Hương 29 tuổi, khỏi Covid-19 gần hai tuần song vẫn nhạt miệng, ghê mùi cơm, phải nấu mặn hoặc cay hơn mới cảm nhận được mùi vị.

    Nhiều ngày qua, chị Hương liên tục ăn nhiều thực phẩm cay, mặn để cải thiện vị giác nhưng không mấy hiệu quả. Đến bữa, chị sợ mùi cơm, “cảm giác như bị ốm nghén khi mang thai”, phải gạt ra và chỉ ăn đồ kho, xào cho xong bữa. Chị nghĩ “ăn ngon, mặc đẹp” là nhu cầu cơ bản mà bây giờ không cảm nhận được gì, nên trong người bức bối, khó chịu. Chị mất ngủ nên bị sụt cân.

    Hàng ngày, chị Hương chia thành 5-6 bữa và chọn thực phẩm dễ tiêu như sữa, trái cây, sữa chua, hoặc món ăn ưa thích để kích thích vị giác. Chị cho biết nhiều người quen sau nhiễm cũng xuất hiện di chứng, mỗi người có di chứng khác nhau. Có người thèm ăn, ăn nhiều hơn, có người nhạt miệng, sợ mùi, không ai giống ai.

    Cũng chưa lấy lại được vị giác, chị Loan (31 tuổi, ở Ba Đình) luôn cảm thấy thèm ăn song ăn không ngon, nhanh chán. Chị vẫn cảm nhận được vị mặn, ngọt, chua, cay nhưng không có hậu vị (tức hương vị cuối cùng), phải nấu mặn hơn một chút mới vừa miệng. “Ăn dâu tây không thấy mùi thơm, uống cà phê nhạt như nước lọc, 10 phần nay chỉ còn 2 phần ngon miệng”, chị nói.

    Ngoài ra, chị Loan thường xuyên mệt mỏi, đau đầu, ăn kém hơn trước, phải đặt mua nhiều hoa quả, vitamin bổ sung thêm nhưng chưa cải thiện được nhiều. Đôi lúc chị nghĩ mình chưa khỏi bệnh, test nhanh lại thấy âm tính, bác sĩ cho biết đây là di chứng hậu Covid-19.

    TS. BS Nguyễn Thùy Linh, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết đa số bệnh nhân sau khi khỏi Covid-19 đều có thể gặp một số di chứng như mệt mỏi, kém ăn, suy dinh dưỡng, rối loạn nuốt… Tại bệnh viện, các bác sĩ cũng đang hỗ trợ cho nhiều F0 suy kiệt, rối loạn, chán ăn… phải can thiệp dinh dưỡng.

    “Nguyên nhân do người bệnh phải trải qua tình trạng viêm nặng và ăn uống kém hơn trong thời gian điều trị kể cả bệnh nhân nhẹ, nặng hay nằm ICU”, bác sĩ nói. Do đó, sau khi điều trị khỏi, bệnh nhân dễ có nguy cơ suy dinh dưỡng, nhất là người tuổi cao, có bệnh nền hoặc phải thở máy dài ngày.

    Tại Việt Nam chưa có nghiên cứu hay khảo sát nào về tình trạng di chứng Covid kéo dài cũng như số liệu người bị di chứng trong cộng đồng. Những con số hiện nay chỉ mới dựa vào ghi nhận tại thực tế khám chữa ở một số bệnh viện. Về tỷ lệ biến chứng dinh dưỡng ở F0 sau khi khỏi bệnh, hiện chưa có đánh giá cụ thể, song đa số bệnh nhân Covid-19 xuất viện và cần hỗ trợ tại nhà đều có biến chứng như ăn uống kém và cần can thiệp để tránh suy kiệt.

    “Thông thường, đối với nhóm nhẹ vẫn mắc triệu chứng thay đổi vị giác, còn nhóm nặng ICU gần như 100% có suy kiệt, rối loạn tùy thuộc vào thể trạng từng người bệnh”, bác sĩ nói.

    Điều dưỡng Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới cho bệnh nhân ăn thông qua ống xông. Ảnh: Giang Huy

    Điều dưỡng Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho bệnh nhân ăn thông qua ống xông. Ảnh: Giang Huy

    Để đánh giá tình trạng và đưa ra phác đồ điều trị, bác sĩ dựa vào nhiều yếu tố như chiều cao, cân nặng, quan sát dáng đi để đánh giá tình trạng rối loạn nuốt; bệnh nhân có yếu, mỏi; khám vi chất trên da, tóc, móng mắt để xem có thiếu chất dinh dưỡng hay các biến chứng như viêm loét miệng, thay đổi vị giác, khứu giác, nóng rát, phù, mất khứu giác, khó nhai, khó nuốt, đầy bụng, buồn nôn, nôn, chán ăn, trào ngược, mất nước…

    Theo bác sĩ Linh, nguyên tắc hồi phục cho F0 có nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc suy dinh dưỡng là tiếp tục điều trị, bổ sung dinh dưỡng tại nhà kết hợp với phục hồi chức năng. Bệnh nhân và người nhà cần theo dõi, tuân thủ chế độ ăn khoa học mới có thể bình phục hoàn toàn. Đặc biệt, những F0 nặng, nguy kịch từng điều trị ở ICU khi xuất viện cần có kế hoạch dinh dưỡng lâu dài.

    Bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần ăn đảm bảo đủ 4 nhóm cung cấp tinh bột từ gạo, ngô, mì, khoai sắn, nhóm chất đạm, dầu mỡ và nhóm rau xanh, hoa quả…

    Có thể chia nhỏ bữa ăn trong ngày. Ví dụ, người trưởng thành thường ăn ba bữa một ngày thì F0 sau khỏi bệnh có thể chia nhỏ 4-6 bữa một ngày. Khi bệnh nhân ăn tốt hơn, có thể giảm số bữa xuống và tăng số lượng thức ăn trong mỗi lần. Lưu ý tiêu thụ năng lượng tăng thêm khoảng 400-500 kcal một ngày so với chế độ ăn khi chưa mắc Covid-19. Lượng protein cũng cần tăng khoảng 75-100 g một ngày so với trước.

    Ngoài ra, trong thời gian điều trị, “các F0 cần quan tâm hơn đến chế độ dinh dưỡng để giảm tình trạng thiếu chất hoặc biến chứng khi khỏi bệnh”, theo bác sĩ Nguyễn Văn Tiến, Trung tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng. Tùy thuộc mức độ triệu chứng nhẹ hay nặng, F0 có chế độ dinh dưỡng phù hợp để tăng đề kháng, mau phục hồi.

    Ví dụ, F0 có triệu chứng nhẹ như sốt, ho, mất khứu giác… thường mệt mỏi, chán ăn, ăn không ngon cần ăn nhiều bữa trong ngày, khoảng 5 bữa một ngày. Không ăn quá no có thể gây khó thở (dễ nhầm lẫn với diễn biến của bệnh).

    F0 kèm theo bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, thừa cân béo phì… cần tuân thủ phác đồ điều trị bệnh và chế độ ăn do bác sĩ dinh dưỡng tư vấn. Ví dụ người bệnh đái tháo đường thì lựa chọn thực phẩm theo chỉ số đường huyết. Người tăng huyết áp cần hạn chế sử dụng muối theo các mức độ khác nhau như chế độ ăn nhạt khoảng 1-2 g muối, chế độ ăn nhạt vừa khoảng 2-3 g muối một ngày, chế độ ăn nhạt hoàn toàn.

    F0 có triệu chứng nặng, điều trị tại bệnh viện, chế độ dinh dưỡng hoàn toàn phụ thuộc mức độ lâm sàng. Trường hợp người bệnh còn tỉnh táo thì có thể chủ động ăn uống, F0 rối loạn ý thức sẽ ăn qua ống sonde dạ dày hoặc dinh dưỡng bằng đường truyền tĩnh mạch.

    Tình trạng sau khỏi bệnh vẫn chịu các di chứng, được các nhà khoa học trên thế giới gọi là“hội chứng hậu Covid” hoặc “hội chứng Covid kéo dài”. Các triệu chứng phổ biến nhất là mệt mỏi, kiệt sức và sương mù não, ảo giác, run rẩy, ngứa da, chu kỳ kinh nguyệt bất thường, rối loạn chức năng tình dục, các vấn đề tim mạch và bàng quang, bệnh zona, mất trí nhớ, mờ mắt, tiêu chảy và ù tai…

    Các bác sĩ khuyến cáo tất cả F0 cần tái khám sớm sau khi xuất viện để được xét nghiệm, đánh giá tổng quát thể trạng, từ đó phát hiện và điều trị kịp thời các di chứng, sớm trở lại cuộc sống bình thường. Những người bệnh nhẹ trong giai đoạn dương tính, sau khi khỏi bệnh một tháng vẫn có các triệu chứng khó thở, mệt mỏi, nhức đầu, mất khứu giác, vị giác, rụng tóc, tiêu chảy… hay cơ thể có dấu hiệu khác thường thì nên đi khám để phát hiện sớm.

    Thùy An

    *Tên nhân vật được thay đổi